Depressie en het paradijs

Iedereen verlangt of droomt wel eens van een paradijs; een plek waar alles goed is, vol vrede, zonder chaos, pijn of duisternis. Aan mijn autistische vrienden heb ik wel eens gevraagd of ze verwachten dat ze in zo’n paradijs, autistisch zijn of niet. Ik vind de antwoorden interessant omdat het van alles zegt over hoe zij tegen hun eigen autisme aankijken. De meesten vertelden me dat ze geloven dat ze ook in zo’n paradijs autistisch zijn.

Ikzelf denk dat ook. Want autisme is ook voor mij geen ziekte maar het beschrijft hoe ik ben (gedoeld) en hoe ik de wereld waarneem.

Dat ligt heel anders voor het onderwerp van deze column: depressie. Als er één ding is waarvan ik hardgrondig hoop (en gelukkig meestal ook verwacht) dat ik ooit verlost zal zijn, dan is dat depressie.

O wat haat ik het.

Dat gevoel dat alle energie, leven en hoop uit je trekt. Wanneer angstige en ongenadige gedachten mijn keel dichtknijpen en de paniek steeds groter wordt omdat ik de controle over mijn gevoel en mijn gedachten aan het verliezen ben. Het duistere gevoel, dat altijd ergens op de loer lijkt te liggen en waarvoor ik ook op goede momenten op mijn hoede ben. Het gevoel, zo donker, dat ik nauwelijks aan mezelf uit kan leggen als het weer lichter is in mijn hoofd. (Een heel goede beschrijving vind je trouwens in de Harry Potter serie van J.K. Rowlings. De dementors die zij beschrijft geven goed weer hoe een depressie voelt).

Wat moet ik eigenlijk schrijven over depressie. Ik heb er zoveel ervaring mee, probeer er al jaren soms mee te vechten en soms mee te leren leven. Waar moet ik beginnen?

Depressie heeft me wel wijzer gemaakt. Het heeft me geleerd hoe kwetsbaar, wij mensen zijn, niet alleen lichamelijk maar ook juist vanbinnen. Zoveel mensen worstelen met donker in hun leven. Depressie dwingt me om in het nu te leven. Want als het verleden pijn doet en de toekomst bang maakt, helpt het om te focussen op wat er nu is op dit moment: misschien is er iets dat hoop of houvast geeft. Al is het maar het gevoel van de wind door mijn haren of de frisse smaak van tandpasta of iemand die me vasthoudt, van me blijft houden en voor mij blijft geloven dat het weer over gaat.

Ja ik geloof dat in een paradijs autisme geen enkel probleem is. Ik geloof dat ik daar juist met mijn autisme kan floreren. Ik geloof ook dat er in zo'n nieuwe wereld geen plek meer zal zijn voor alle ‘colateral damage’ die autisme vaak met zich meebrengt waaronder onbegrip, trauma, onrust en depressie.

En ik weet nog steeds niet wat ik eigenlijk wilde schrijven over depressie… voor jou als je depressief bent, of voor jou als je machteloos staat naast iemand die depressief is.

Maar wat ik weet is:

Het doet ertoe dat jij blijft liefhebben: juist ook je depressieve zelf liefhebben, want het is niet jouw schuld… en het doet ertoe dat je je (depressieve) naaste blijft vasthouden, in het donker.

Het doet ertoe dat je blijft hopen op licht; voor jezelf of voor en namens degene naast je.

Het doet ertoe dat je blijft geloven dat het weer voorbij gaat.

Het gaat voorbij!

Dit column schreef ik voor iQ Coaches n.a.v. Internationale Dag van de Mentale Gezondheid: https://www.iqcoaches.nl/inspiratie/blogs